Het Fries Film & Audio Archief (FFAA) heeft de grootste particuliere filmcollectie uit zijn geschiedenis online beschikbaar gemaakt. Na een digitaliseringstraject van bijna tien jaar zijn circa 450 films van voormalig AVRO-cameraman Dick Kool nu voor iedereen gratis te bekijken. De volledige collectie omvat zo’n 600 beelddragers.
Dick Kool werkte vanaf de jaren zeventig als cameraman bij de AVRO en was onder meer betrokken bij Televizier, Opsporing Verzocht en de Olympische Spelen van 1988 in Seoel. Na zijn pensionering verhuisde hij met zijn vrouw Lina naar Schiermonnikoog. Daar legde hij meer dan dertig jaar lang het eilandleven vast, veelal samen met Lina. Van tradities als Kallemooi en Klozum tot culturele evenementen, muziekvoorstellingen en het dagelijks leven op het eiland.
Vooral de manier waarop Kool de eilandgemeenschap wist vast te leggen uniek, zo vertelt coördinator Jurjen Enzing van het FFAA. “Hij was altijd op pad met zijn camera en de bewoners kenden hem goed. Daardoor zie je heel oprechte reacties en situaties. Dat had een buitenstaander nooit op deze manier kunnen vastleggen.”
Langdurig proces
De collectie kwam tijdens het Deltaplan Digitalisering Fries Erfgoed in beeld. Vanaf 2017 reisden medewerkers van het FFAA regelmatig naar Schiermonnikoog om daar in de montagekamer van Kool samen met zijn weduwe Lina de honderden videobanden en films te selecteren. “Het was een langdurig proces. Niet alleen vanwege de omvang van de collectie, maar ook omdat de films voor Lina een dierbare herinnering aan haar man vormen.”
Inmiddels is de volledige collectie gedigitaliseerd, met naast opnamen van Schiermonnikoog ook bijzondere films uit het vooroorlogse Nederlands-Indië. Kool werd er geboren in de tijd dat zijn vader daar Gezagvoerder bij de Gouvernementsmarine was. Het merendeel van de nu gepubliceerde films was niet eerder voor een breed publiek toegankelijk. Toch staat niet alles publiekelijk online. Dit vanwege auteursrechten of omdat een deel uit privéopnamen bestaat.
Professionele kwaliteit
Wat de collectie extra interessant maakt is het vakmanschap van Dick Kool. “Dat hij een uitstekende cameraman was, zie je direct terug in de beelden” aldus Jurjen. “Alles straalt professionaliteit uit.” De collectie bestaat uit materiaal op onder meer 8mm-film, MiniDV, VHS en dvd. Een van de grootste uitdagingen tijdens de digitalisering was het beschrijven van het materiaal. “We zijn twee tot drie jaar bezig geweest om alle opnamen van een titel en datering te voorzien.”
Lina Kool is nauw betrokken gebleven bij het project. Volgens Jurjen is zij “ontzettend trots” dat het levenswerk van haar man nu een blijvende plek heeft gekregen en online met een breed publiek kan worden gedeeld.
Zelf kijken?
Benieuwd naar het werk van Dick Kool? Op de website van het Fries Film & Audio Archief kun je zowel de afgemonteerde films als een selectie van de ruwe opnamen te bekijken.
