Het proces in beeld

Bekijk hieronder enkele foto’s het proces, van de selectie tot aan het eindresulaat.

Foto’s: Limburgs Museum

The post Geredde verhalen: van verontreinigde videos naar digitale parels appeared first on AVA_NET.

De beelden, afkomstig uit een Polygoon-film met Engels commentaar, tonen een vrouw die afstempelt bij Franeker. Ze oogt sterk en fit, een opvallende prestatie gezien de omstandigheden van die barre tocht. Na onderzoek door FFAA-medewerker Syds Wiersma en Jessica Merkens, auteur van Op eigen houtje: De ongelooflijke verhalen van vrouwen in de Elfstedentocht (2023), blijkt het te gaan om Anny van Dijk. Haar dochter bevestigt dat haar moeder op de beelden staat. Anny ging samen met haar man bij Bartlehiem van het ijs vanwege de extreme kou en bevriezende moedermelk, maar was waarschijnlijk de vrouw die het verst kwam.

‘Mijn moeder schaatste de Elfstedentocht van 1963 samen met mijn vader. Ze was een geweldige schaatsster, mijn vader trouwens ook. En ze hadden de tocht zeker uitgereden, vertelden ze ons later, maar mijn moeder gaf nog borstvoeding aan mijn jongere zusje Pep. Op de Feinsumervaart werd de stuwing zo hevig dat ze bij Bartlehiem niet verder kon. Rond haar borst werd de onderkleding nat en de moedermelk begon al te bevriezen. Het werd pijnlijk, koud en gevaarlijk. Ze moest van het ijs af.

Anke van Dijk

Bekijk hieronder vanaf 8.20 het fragment waarin Anny zich bij de stempelpost meldt en lees er meer over in dit bericht van het FFAA.

The post Nieuwe beelden herschrijven geschiedenis Elfstedentocht appeared first on AVA_NET.

Onsland.nl biedt met meer dan 250.000 historische bronnen uit archieven, musea en instellingen een multi-perspectief benadering van historische gebeurtenissen. Je kunt de geschiedenis verkennen via zes hoofdthema’s, ondersteund door tijdlijnen, interactieve kaarten en verhalen van diverse ervarings- en herinneringsgemeenschappen, zoals de Indische, Molukse en Papua-gemeenschappen. Daarnaast kun je informatie opzoeken over mensen die betrokken waren bij deze geschiedenis en hun eigen familiegeschiedenis onderzoeken.

Onderwijs

Ook biedt de website educatieve middelen, waaronder lesmateriaal ontwikkeld door externe partijen en het Indisch Herinneringscentrum, gericht op scholen en docenten. Dit draagt bij aan een beter begrip van de historische context en de impact op het heden.

Meedoen

Onsland.nl zal de komende jaren verder worden uitgebreid, met de toevoeging van nog zo’n drie miljoenen bronnen. Erfgoedinstellingen kunnen zich aansluiten bij het platform. Ben jij geïnteresseerd in samenwerking? Neem contact op via onsland@indischherinneringscentrum.nl.

Samenwerking

Onsland.nl is ontwikkeld door het Programma Indisch Erfgoed Digitaal, een samenwerking tussen WO2Net, de Koninklijke Bibliotheek en het Indisch Herinneringscentrum. Het programma wordt gefinancierd door het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn & Sport.

The post Nieuwe website Onsland.nl gelanceerd appeared first on AVA_NET.

Sterker dan de rest

Het grote gat dat Van Benthem in korte tijd met zijn achtervolgers slaat, wordt zichtbaar als tweede cameraman S. Tijsma vanaf de brug bij Vrouwbuurtstermolen filmt hoe Van Benthem in de verte opdoemt. Zijn achtervolgers zijn in geen velden of wegen te bekennen. Hij heeft een gat van een minuut geslagen. Maar de overwinning voor Van Benthem is nog niet binnen. Op het barslechte ijs van de Dokkumer Ee loopt zijn voorsprong terug en laat hij zich terugzakken naar de zes achtervolgers. Als Rein Jonker vervolgens wegsprint, gaat Van Benthem mee. De beslissing valt uiteindelijk vlak voor Aldtsjerk, zeven kilometer voor de finish. Daar versnelt Van Benthem en kan Jonker niet langer volgen.

Van Benthems ontsnapping op de Súdhoeksterfeart is dus niet de beslissing. Maar de beelden van Nieuwhof laten wel zien hoeveel sterker Van Benthem is dan de rest. In Het Bildt, ‘de hel van het noorden’ deelt hij een mokerslag uit en legt hij de basis voor zijn latere overwinning.

Langere impressie

Nieuwhof en zijn filmploeg volgen niet alleen de wedstrijdrijders. Hun film over de Elfstedentocht van 1986 is een veel langere impressie van de tocht door Het Bildt, inclusief toerrijders. Het is een sfeervolle film met veel couleur locale. De film eindigt bij de voormalige gemeentegrens van Het Bildt bij Oude Bildtzijl, met op de achtergrond de draaiende wieken van Vrouwbuurtstermolen.

Volledige collectie

Nieuwhof had de film in zijn persoonlijke archief. Hij wilde er mee aan de slag als hij met pensioen was. Dat is nu het geval. Nieuwhof heeft zijn volledige collectie aan het FFAA overgedragen. Deze wordt nu bekeken en gedigitaliseerd.

Snelste vrouwen

Het FFAA kwam al eerder in het nieuws met unieke archiefmateriaal van de Elfstedentocht. Toen ging het om de tocht in 1942, met daarin beelden van de snelste vrouwen. Lees er hier meer over

The post FFAA ontvangt bijzondere filmbeelden van Elfstedentocht 1986 appeared first on AVA_NET.

Mark is muzikant, muziekprogrammeur en journalist en werkt onder meer voor muziekweb.nl, dé muziekbibliotheek van Nederland. Lotte is experience designer en komt zelf uit de Haagse electronische underground. Ze deed haar onderzoek in het kader van het project Óns Archief, een initiatief dat archiefonderzoek naar maatschappelijk relevante onderwerpen stimuleert. Lotte interviewde artiesten, producers, organisatoren en andere betrokkenen uit de electro scene en verwerkte de beelden tot ‘Onbelicht geluid’: een 3D documentaire-installatie, waarin je de scene als het ware kunt binnenstappen en beleven. Het nieuwe AV-archief dat ze hiermee creëerde gaat naar het Haags Gemeentearchief.

Het grote doel van het verhaal was om een stem geven aan de Haagse electronische underground scene en het belang daarvan aan te tonen

Lotte Ottevanger

Kijk en luister mee met het gesprek van Mark met Lotte

Playlist

Benieuwd hoe de Haagse electro klinkt? Lotte stelde deze playlist samen met muziek uit de collectie van muziekweb.nl. Beluister de nummers van haar keuze en lees haar verhaal erover.

Beleef ‘Onbelicht geluid’

Wil jij zelf in de Haagse underground stappen? Kom op 7 oktober tijdens de Haagse Museumnacht naar het Nationaal Archief en beleef Lottes installatie ‘Onbelicht geluid’

Kop Kennis met AVA_Net

‘Kop Kennis met AVA_Net’ is een videorubriek waarin professionals uit de brede AV-erfgoed community via ZOOM met elkaar in gesprek gaan over onderwerpen die hen bezighouden. Gemoedelijke, informele gesprekken die jij kunt kijken en luisteren wanneer het jou uitkomt. Tijdens je koffiebreak op werk, onderweg in de trein of thuis, relaxed in je luie stoel.

Wil jij ook met een vakgenoot in gesprek voor ‘Kop Kennis met AVA_Net’? Mail naar redactie@avanet.nl

The post Kop Kennis met AVA_Net: Haagse electronische underground muziek appeared first on AVA_NET.

De  website van het Poparchief anno nu is qua omvang en mogelijkheden niet meer te vergelijken met die van 2006. Je kunt er ruim 20.000 onderwerpen raadplegen, waaronder acts en artiesten, releases, podia, platenlabels, muziekgerelateerde organisaties, festivals en optredens. Dat is ongeveer het tienvoudige ten opzichte van 2006. Wekelijks groeit de site met ongeveer 100 onderwerpen en afbeeldingen. Het aantal personen dat ‘iets’ betekende in de Groninger muziekscene, passeerde een tijdje geleden al de 10.000. 

Dat ‘iets’ omvat vanzelfsprekend de muzikanten. Maar roadies, producers, programmeurs, fotografen, grafisch ontwerpers, festivalorganisators, labelmanagers, muziekjournalisten, instrumentenbouwers/-verkopers en initiators van allerlei slag verdienen evenzeer een plek. Zij vormen de olie in de raderen van de popcultuur; zonder hen zou deze niet kunnen bestaan. 

Stamboom, maar dan anders

Zo’n individu kan daarbij één of meer ‘rollen’ bekleden. Soms ook rollen, die het (grote) publiek niet van hem of haar kent. Neem Willem Kolvoort, grafisch ontwerper die vooral bekendheid geniet als maker van meer dan 500 affiches voor het legendarische Stad-Groninger podium VERA. Van zijn hand zijn ook diverse platenhoezen en bandfoto’s. Verder blijkt hij zelf ook in meerdere bands te hebben gespeeld. Chronologisch geordend ontstaat zo een stamboom van zijn muziekgerelateerde activiteiten. En voor wie Kolvoort niet kent: astronaut Wubbo Ockels komt ook voor in het Poparchief. Waarom? Surf daarvoor zelf maar even naar de website.

De kracht van vrijwilligers

Maar zoals de muziekscene niet kan bestaan zonder het netwerk van betrokkenen, zo kan het Poparchief niet functioneren zonder de vrijwilligers die de database vullen met informatie en beeldmateriaal. En dat geldt ook voor het publiek dat niet alleen items schenkt, maar ook frequent mailt met opmerkingen, aanvullingen en correcties. Met muziekcultuur boor je als erfgoedinstelling dus een nieuwe, betrokken doelgroep aan. Het is daarmee een mooi voorbeeld van een publieksproject, gevuld door vrijwilligers en gedragen door het publiek.

Toch heeft het in archiefkringen nog niet veel navolging gekregen. Waarom eigenlijk niet? Elk stads- of regionaal archief herbergt toch voorbeelden van eerder genoemde items en documentatie: concertposters of archieven van fotopersbureaus die ook lokale artiesten en evenementen hebben vastgelegd, om maar wat te noemen? Zou het niet geweldig zijn voor heel Nederland te kunnen grasduinen in dergelijk materiaal, waarbij je je ook in de achtergrond van de betrokken makers of instanties kunt verdiepen, ongeacht de regionale herkomst? Een eerste aanzet bestaat eigenlijk al met de Muziekencyclopedie, nu onder beheer van Beeld & Geluid.

Kennis delen

Gepassioneerde vrijwilligers voor de verwerking van de (meta)data zijn overal te vinden, evenals een geïnteresseerde achterban die de gebeurtenissen uit de lokale muziekcultuur van dichtbij heeft meegemaakt. Twee dagdelen per week werken we op het archief samen aan het vullen van de database achter de website, in ons geval archief- en collectiebeheersysteem MAIS-Flexis: verwerking van schenkingen, beschrijving en ontsluiting van geschonken muziekreleases, foto’s en affiches (gedigitaliseerd door de scanafdeling van de Groninger Archieven), het uitzoeken van de geschiedenis van lokale artiesten, podia en dergelijke. 

De voor het poparchief ontwikkelde archiefeenheidssoorten en daaraan gekoppelde toegangen zijn tevens beschikbaar voor hen die werken met MAIS. Voor gebruikers van andere databases kunnen deze als leidraad dienen voor een eigen opzet. Dergelijke kennis en informatie kan worden gedeeld via NORAA, AVA_Net of symposia. En anders zijn we altijd bereid een en ander nader uit te leggen. 

Landelijke inventarisatie

Podiumkunst.net werkt momenteel aan een inventarisatie van onder meer muzikaal erfgoed in Nederlandse archieven en private collecties: opnames, bladmuziek, programmaboekjes, archieven van componisten en andersoortige documentatie: “Het einddoel is een integraal en toegankelijk digitaal overzicht van het Nederlandse podiumkunst-erfgoed, dat de geschiedenis van de Nederlandse podiumkunsten levend maakt[…].”

Een portal waar je in de toekomst hopelijk gewoon de naam van een componist, artiest, titel van een album, (bestaand of verdwenen) podium, label of festival intikt om vervolgens te worden doorverwezen naar het desbetreffende archief, dat deze informatie beheert of verder heeft uitgediept. Heb je een dergelijke collectie, laat het weten aan Podiumkunst.net en informeer ook naar eventuele ondersteuning bij de ontsluiting ervan. 

Zo’n samenwerking kan ook dichter bij huis beginnen, met individuele verzamelaars die zowel bijzondere items als uitgebreide expertise hebben. Koen van Krimpen en Marco van Dalfsen zijn twee voorbeelden uit onze contreien. Eerstgenoemde inventariseerde de provinciale muziekgeschiedenis en is inmiddels als vrijwilliger actief. Van Dalfsen, met zo’n 10.000 Nederlandse democassettes van ca. 1978 tot 1998 in zijn collectie, schrijft op zijn website Diggin’ Demos prachtige verhalen over zowel de demotape als de act die deze opname maakte. Een initiatief waar Van Dalfsen meer over vertelt in deze blog die hij eerder voor AVA_Net schreef. Waarom hen niet betrekken bij het beschrijven, scannen en ontsluiten van regionaal muzikaal erfgoed? Of in subsidieaanvragen om dergelijk erfgoed te digitaliseren en behouden?

Auteursrecht: hoopvolle ontwikkelingen

Een heikel punt blijft auteursrecht. Als archief kunnen we niet zomaar muziek, foto’s en posters op onze website plaatsen zonder toestemming van rechthebbenden. Gelukkig zijn de lijntjes vanuit een lokaal archief naar eventuele rechthebbenden (of opdrachtgevers van posterontwerpers zoals podia) vaak kort. 

Een laatste belangrijke ontwikkeling betreft de nog lopende dialoog tussen erfgoedinstellingen en collectieve beheersorganisatie (CBO) Buma/Stemra. Beeld en Geluid speelt een belangrijke rol in de totstandkoming van een convenant, dat momenteel in een vergevorderd stadium is.

Erfgoedinstellingen kunnen daarmee meer mogelijkheden krijgen om niet meer in de handel zijnde muziekwerken in hun archief tegen een zeer gunstige licentie alsnog op eigen websites streaming aan te bieden. Vergelijkbare dialogen tussen erfgoedinstellingen en CBO’s zijn gaande op het gebied van afbeeldingen, tekst en film/video. Hiermee kan er te zijner tijd een schat aan regionaal muzikaal erfgoed beschikbaar komen voor het publiek. Allemaal ingrediënten voor een Poparchief NL, ongeacht de regionale achtergrond.

The post Op naar een landelijk Poparchief? appeared first on AVA_NET.

De muziekwereld op z’n kop gezet

Toen de compacte viersporenrecorders met cassettebandjes (Tascam, Fostex) eind jaren ’70 betaalbaar werden, ontstond een revolutie in de muziek, die we de cassettecultuur noemen. Tot die jaren bepaalden radio en platenlabels hoe je naar muziek luisterde en wélke muziek je – wanneer – kon horen. Met de opkomst van de recorders en muziekcassettes konden muzikanten totaal onafhankelijk, zélf bepalen welke muziek ze de wereld wilden laten horen (Do It Yourself, DIY). Luisteraars kwamen zo niet alleen met meer (alternatieve) muziek in contact; ook zij konden ineens alles zelf bepalen. Muziek opnemen van de radio, een eigen mixtape maken en weggeven. Een normale muziekliefhebber kon zo zélf smaakmaker zijn!

Demotapes zijn fysieke dromen

Een bijzonder type muziekcassette is de demotape. Dat is een cassette van een beginnende band, die zichzelf wil promoten. Soms professionele studio-versies van hun beste liedjes; vaak ook krakende oefenruimte-opnames. De tape werd vervolgens meerdere malen gedubd en de kopieën werden verspreid om optredens of een platencontract te scoren. Natuurlijk stond de naam van de band en het telefoonnummer prominent op het hoesje, want er moest contact uitgelokt worden. En afwachten maar… Urban Dance Squad verwoordde het perfect in één van z’n nummers: “Finished the touch, hope for the best. Forcin’ a priest to bless my cassette. Just say a little prayer for my demo.”

De ziel en zaligheid die in de opname is gestopt. De hoop dat de demo ‘aanslaat’. Een demotape staat voor zoveel meer dan de muziek zélf. Het is een schepping. Een droom.

Het demo-archief als tijdbeeld en erfgoed

Ik verzamel de oude cassettes, waarvan de muziek langzaam aan het vergaan is. Vaak zijn ze in de kliko beland, maar ik heb inmiddels een archief van ongeveer 10.000 stuks. Daarbij is het niet alleen mijn missie om alle Nederlandse demotapes te vinden en te archiveren, maar ook om onderzoek te doen en verhalen te schrijven. Wie waren de muzikanten? Wat waren hun dromen? En wat is daarvan uitgekomen? Het kippenvel dat ik krijg door de oprechte verbazing van (oud) muzikanten Hoe kom je dáár nou aan? Onbetaalbaar!

Sommige bands zijn uiteindelijk ‘doorgebroken’, zoals dat zo mooi heet. Zo heb ik cassettes van The Place Of Haha, waarop je de Nederpopklassiekers van Erik de Jong (Spinvis) in het Engels kunt horen. De zangers van Bløf, Rowwen Hèze en Johan? Die hebben allen ook in andere bandjes gespeeld; lang voordat ze bekend werden. Maar minstens zo mooi zijn de demotapes van muzikanten, die nooit verder kwamen dan een optreden in het lokale jeugdhonk. Die dwarsdoorsnede van 20 jaar Nederlandse amateurmuziek (1978-1998): dat is het tijdbeeld en het erfgoed dat bewaard moet worden tegen de verstoffing.

Er zijn in zes jaar tijd zo’n 1.000 cassettes volledig beschreven en gedigitaliseerd. In het huidige tempo is dit dus een hobby die mij gaat overleven. Nou is dat niet zo erg, maar cassettes hebben niet het eeuwige leven; er moet dus iets gebeuren om te voorkomen dat de muzikale dromen van een hele generatie muzikanten vervliegen. Samenwerking met de andere grotere cassettecollecties, zoals die van Beeld en Geluid en Allard Pierson, maar ook met lokale poparchieven (Groningen, Kampen, Twente e.d.), is daarbij de eerste stap. Kunnen we de collecties virtueel verbinden? Bepalen welke cassettes gedigitaliseerd en publieksvriendelijke ontsloten moeten worden? Dát is de missie waar ik aandacht voor wil vragen en die het mijns inziens verdient om ondersteund te worden.

Meer informatie over het cassettearchief vinden jullie via Diggin’ Demos. Persoonlijk ben ik te bereiken via diggindemos@gmail.com

Meer lezen over de cassettebandjes?

• Brecht Declerq – De audiocassette: uitdagingen bij conservering en digitalisering
• Frank Holthuizen – Ode aan het cassettebandje: een dappere geluidsdrager voor alle tijden

The post Vergeten muziek: demotapes zijn muzikale dromen, die dreigen te vervliegen appeared first on AVA_NET.

Sinds een paar jaar ben ik collectiebeheerder audiovisueel bij het Haags Gemeentearchief. Toen ik hier begon met werken, viel het mij op dat bij veel particuliere collecties een achtergrondverhaal over de films en filmer misten in het dossier. Er waren wel een achternaam en voorletters van de maker, een korte biografie of technische informatie over de film, maar veelal begreep ik niet waarom deze films geschonken waren of wie de persoon was die ze had gemaakt. Waardevolle informatie die niet mag ontbreken bij een collectie. Ik besloot het daarom voortaan anders te doen en het verhaal achter de films in particuliere schenkingen te gaan vastleggen. 

Particuliere schenkingen van films krijg ik zeer regelmatig. Soms omdat iemand ze tegenkomt in de kringloopwinkel of een enkele keer zelfs bij het vuilnis, maar meestal zijn het de amateurfilmers zelf of de kinderen van deze filmers die zich bij mij melden. We starten dan altijd met een uitgebreide kennismaking. Zij leggen mij uit waarom de films in de collectie van het Haags Gemeentearchief horen en niet in een doos bij hun op de zolder. Die gesprekken zijn altijd heel boeiend, soms zit er een enorme emotionele lading bij. Een verhaal dat je niet verwacht, een verdrietig verhaal of juist vrolijk, maar altijd is er meer dan alleen de schenking. Als je daar oor voor hebt dan is de volgende stap een zeer kleine, namelijk dat verhaal opschrijven of opnemen en vastleggen bij de collectie. Dit geeft een enorme meerwaarde aan de collectie.

De films over Joods Den Haag

Zo is er het verhaal van de Joodse Haagse familie Van Kleef, waarvan de dochter als enige de Holocaust overleefde. Haar vader legde het Joodse leven in Den Haag vast totdat hij in 1942 werd opgepakt, gedeporteerd werd naar Mauthausen (Oostenrijk) en daar werd vermoord.

De beelden zijn bijzonder; de oude Joodse buurt van Den Haag, vaders, moeders en kinderen, maar ook de ‘vleeschhouwerij’ van vader en keurslagers uit de omgeving aan het werk.

In enkele sessies vertelde de dochter wie haar vader was, hoe haar leven zonder hem verder ging. Een emotionele zoektocht naar haar eigen identiteit. Samen met de dochter van de vrouw besloot ik het verhaal vast te leggen en bij deze films te bewaren. Zo krijgt de filmer, die helaas nooit ouder werd dan 36 jaar, toch een gezicht en gaat zijn verhaal nu veel verder dan alleen de droge gegevens als geboortedatum, geboorteplaats en loopbaan.

Hoe leg je een verhaal vast?

Of het nou op video is, op papier of opgenomen met een voice-recorder; het maakt eigenlijk niet uit hoe je deze verhalen vastlegt. Het gaat erom dat je ze toegankelijk maakt bij de collectie. Daar moet je natuurlijk wel toestemming voor vragen. En ook over de vorm moet je het eens worden. Niet iedereen wil op beeld worden vastgelegd, maar omdat ik in mijn vorige baan vaak met de camera op pad ging, heeft filmen mijn voorkeur. 

Maar ik heb ook weleens een geschreven interview uitgewerkt bij een collectie, zoals bij de collectie van amateurfilmer Arnold Moleveld uit Voorburg. Arnold was enorm actief op allerlei maatschappelijke vlakken in Den Haag en Voorburg. Hij filmde vaak protestdemonstraties, volgens zijn zoon Willem omdat hij een groot oorlogstrauma had en slecht tegen onrecht in de wereld kon. Willem en zijn zus besloten het verhaal van Arnold zelf op te schrijven en zo volgde een zeer uitgebreid en gedetailleerd verslag van vaders leven en de overwegingen die hij maakte bij het filmen. Samen met de beschrijvingen van de films is het een waardevol document voor de collectie. Het geeft namelijk antwoord op vragen als: waarom zijn deze films gemaakt, waarom moeten ze bewaard blijven en wat wilde de filmer ermee bereiken? 

Belangrijke vragen, waar je eigenlijk alleen antwoord op krijgt als je door de ogen van de maker naar de films kijkt.  De verhalen door of over de maker helpen daarbij en vormen een mooie toevoeging waar nog veel generaties na ons hopelijk informatie uit kunnen halen.

The post Het verhaal dat meer vertelt over de films dan de films zelf appeared first on AVA_NET.

In februari 2022 gingen we van start. Niet met een zoektocht in stilte, maar met een oproep via onze website en social media. Ook benaderden we andere Brabantse archieven en heemkundekringen. De dorpsfilms die al in het verleden hun weg naar een archief of vereniging vonden, liggen namelijk fysiek verspreid over de provincie. Digitaal zijn ze nu door ons samengebracht.

Publiek activeren

Veel dorpsfilms hebben hun dorp echter nooit verlaten. Ze werden halverwege de vorige eeuw gemaakt in de kleinere plaatsen. Iedereen kwam wel even in beeld en kocht een kaartje om zichzelf én de buurvrouw op het witte doek te bewonderen. TV bestond nog nauwelijks en bewegend beeld was alleen voor filmsterren. Of zoals het Boxmeers weekblad het in 1951 verwoordde: ‘Zal Haps het nieuwe Hollywood worden?’ De dorpsfilm was een lokale film, gemaakt om lokaal te bekijken. Een filmcollectie zoals wij er nu van maken, is het nooit geweest. 

De enige kopie, een 8mm-filmrol, werd verkocht aan de harmonie of een andere plaatselijke club. Die vertoonde deze nog een aantal keer en bracht de film later uit op VHS en dvd. Het origineel belandde in een schoenendoos of achterin een kast. Veel ging verloren. Pas door onze oproep realiseerden sommigen zich dat ook hún dorpsfilm Brabants erfgoed is geworden en buiten het dorp van waarde is. Ze zochten contact met ons en ook deze ‘onbekende’ films staan nu op de website.

In de media

In de maanden na de oproep hebben we tientallen films opgehaald, gedigitaliseerd en beschreven en veel tips opgevolgd. We maakten een thema Dorpsfilms vol verhalen met en over de films, en een kaart met daarop alle verzamelde Brabantse dorpsfilms gepind. Dat laatste naar Gronings voorbeeld. 

BN DeStem belde, Omroep Brabant kwam langs, laat op de avond waren we te horen op NPO Radio 5 en vroeg in de ochtend op Radio 4. Volop media-aandacht, zowel voor de oproep als het resultaat. En daaruit voortvloeiend: veel bezoekers en interactie op de website en social media. De stille beelden van stille straten waarin de melkman zijn ronde maakt, de kerk alom aanwezig is en dorpsbewoners hun stoepje schoonvegen, spreken kennelijk tot de verbeelding van velen. 

Nieuwe films en nieuwe toepassingen 

Deze films bewaren, tonen en beschikbaar stellen is al mooi, maar ze lenen zich voor zoveel meer. Zo maken het Gelders Archief en Omroep Gelderland Ons Dorp en hebben wij deze zomer een podcast-special van Het Geheugen van Brabant gemaakt, die volledig in het teken van de Brabantse dorpsfilms staat. Met originele audiofragmenten, interviews met betrokkenen en een mini-hoorspel door studenten aan de Koningstheateracademie in ‘s-Hertogenbosch.

Er zijn nog meer van deze films te ontdekken, beelden te bekijken, mensen te spreken, verhalen te vertellen en herinneringen te delen. Niet alleen in Brabant natuurlijk. Verschillende provincies gingen ons voor, en wellicht volgen anderen. Steeds weer blijkt dat er nog onontdekte films te vinden zijn. Trouwens: niet alleen de dorpsfilms van Adolfs zijn een dankbaar onderwerp om als archief in te duiken. Die van de Firma Ring Film uit de jaren 60 bijvoorbeeld, zijn voor Beeld & Geluid een hit op YouTube.

Tijd is rijp

Ook andere archieven – naast de al genoemde Groninger Archieven en het Gelders Archief – trokken afgelopen jaar de aandacht van de media met hun dorpsfilms. Voor een archivaris is dit opvallend, omdat dit type films voor ons doodnormaal lijkt. En toch blijken journalisten wel degelijk zeer geïnteresseerd als ergens zo’n film ontdekt wordt. Zo maakte RTV Drenthe en reportage over de ‘vergeten’ dorpsfilm van Roswinkel. Jarenlang was het bestaan van de film een groot geheim, alleen bekend bij de lokale muziekvereniging. Nu iedereen die de film kende en eraan meewerkte langzaam maar zeker komt te overlijden, geeft deze dat geheim prijs aan het Drents Archief en schenken vooruitziende leden de film nu toch aan het filmarchief.

Dat is overigens iets wat we ook bij onze speurtocht naar de Brabantse dorpsfilms ervaren: de tijd is rijp voor het overdragen van de films. Niet alleen omdat ze dreigen te vergaan na al die jaren op hete zolders en in vochtige kelders, maar vooral omdat de hoofdrolspelers van toen ouder worden en inzien dat hun dorpsfilm alleen zijn waarde behoudt als de verhalen erover nu worden opgetekend, en de 8mm-film zelf wordt gedigitaliseerd en duurzaam wordt bewaard. Hier ligt dus een taak voor ons als archieven om op deze behoefte in te spelen.

Nieuw onderzoek? 

Lees ook zeker het artikel Heel Nederland op Film van Eddy Appels voor meer achtergrondinformatie over Adolfs zelf en zijn dorpsfilms. Dat is overigens uit 2003, dus nieuw onderzoek is wenselijk. En mogelijk. Zeker nu verschillende archieven nog onbekende, verdwenen en dus zelfs geheime dorpsfilms aan de vergetelheid onttrekken.

The post Brabantse dorpsfilms: van 8mm naar podcast appeared first on AVA_NET.

Ben jij een erfgoedprofessional en werk jij voor een organisatie die een AV-collectie beheert? Doe mee met het Trendmonitor-onderzoek en draag bij aan het inzichtelijk maken van de stand van zaken rond AV-erfgoedcollecties in Nederland. Zo versterken wij met elkaar de positie van AV-erfgoed in Nederland.

Vul voor vrijdag 6 januari deze vragenlijst in, of laat dit doen door de collega die binnen jouw organisatie verantwoordelijk is voor het beheer van de AV-collectie. Wij stellen je deelname zeer op prijs.

TrendMonitor Audiovisuele Collecties in Nederland

De TrendMonitor Audiovisuele Collecties in Nederland is een terugkerend, tweejaarlijks onderzoek naar de trends en ontwikkelingen op het gebied van beheer, behoud en beschikbaarstelling van audiovisuele collecties. Het huidige onderzoek wordt uitgevoerd door onderzoeksbureau KWINK Groep. Beeld & Geluid zal de uitkomsten van deze TrendMonitor publiceren. AVA_Net zorgt voor de verspreiding binnen het netwerk. De eerste TrendMonitor dateert uit 2016. Eerdere publicaties kun je hier vinden.

The post Doe mee met de Trendmonitor Audiovisuele Collecties in Nederland – deadline verlengd naar 6 januari appeared first on AVA_NET.