De vernieuwde website maakt gebruik van moderne zoektechnieken en legt de nadruk op toegankelijkheid. Voor het eerst is de volledige catalogus, bestaande uit meer dan 25.000 films, videobanden en audiodragers, geïntegreerd en eenvoudig doorzoekbaar. Bezoekers kunnen nu op een gebruiksvriendelijke manier de collectie bekijken en beluisteren.

De website biedt ook uitgebreide informatie over de geschiedenis van de Friese film, profielen van opmerkelijke Friese filmmakers en bijzondere collecties van derden die door het archief worden beheerd. Daarnaast krijgen bijzondere projecten en samenwerkingsinitiatieven een prominente plaats.

De nieuwe website van het Fries Film & Audio Archief is visueel ontworpen door Vorm2, technisch ingericht door Caspar Doeser en wordt in samenwerking met Tresoar gehost en onderhouden.

Nieuwe logo en huisstijl

Met deze lancering heeft het Fries Film & Audio Archief ook een nieuw logo en huisstijl en huisstijl in gebruik genomen.

The post Fries Film & Audio Archief lanceert nieuwe website appeared first on AVA_NET.

De band tussen documentairemakers en archieven is hecht. Veel verhalen kunnen niet verteld worden zonder materiaal uit het verleden of dat met een ander doel is gemaakt. Het afgelopen International Documentary Festival Amsterdam (IDFA) toonde in een speciaal programma documentaires met opvallend gebruik van archiefmateriaal.

Deze 13 films waren genomineerd voor de Beeld & Geluid IDFA ReFrame Award for Best Creative Use of Archive. De award ging dit jaar naar Ultraviolette and the Blood-Spitters Gang van de Franse filmmaker Robin Hunzinger. Volgens de jury een “..meesterlijke montage van een opmerkelijk rijke verscheidenheid aan filmmateriaal..”. Een speciale vermelding was er voor Babi Yar. Context van Sergei Loznitsa.

Tijdens IDFA zag ik de 13 documentaires uit het archiefprogramma. Een bijzondere ervaring om te zien hoe found footage kan bijdragen aan, of zelfs de aanleiding vormt voor het verhaal van de filmmaker.

Aanleiding of ondersteuning?

Er zijn twee primaire manieren waarop archiefmateriaal wordt ingezet in deze films. De eerste: het hele verhaal wordt aan de hand van archiefmateriaal verteld. Babi Yar. Context is een goed voorbeeld: de film bestaat compleet uit archiefmateriaal dat de aanloop naar en nasleep van een van de grootste massa-executies ooit vertoont. Three Minutes – A Lengthening (Bianca Stigter) is een ander voorbeeld. Deze film gaat compleet over – zoals de titel al aangeeft – drie minuten found footage, aan de hand waarvan uitgebreid onderzoek gedaan wordt naar de locatie en identiteit van Joodse mensen in een kleine stad in Polen.

De tweede manier van archiefgebruik is dat het ondersteuning en context biedt aan het verhaal van de film. Dit zien we bijvoorbeeld terug in Journey to the Sun (Susana de Sousa Dias, Ansgar Schaefer). In de film over Oostenrijkse kinderen die na de Tweede Wereldoorlog langdurig in Portugal verbleven om aan te sterken, zijn zowel bewegend archiefbeeld als foto’s ondersteunend bij de voice-over. Ook Avi Mograbi’s The First 54 Years – An Abbreviated Manual for Military Occupation hanteert deze werkwijze: het gebruikte archiefmateriaal in deze film draagt bij aan de vertelling over het conflict tussen Israël en Palestina.

Welk materiaal?

Niet alleen is de rol van archiefmateriaal in de documentaires veelzijdig, dit geldt ook voor welke content wordt gebruikt: audio, bewegend beeld, brieven, foto’s en meer. De meeste films hanteren een combinatie hiervan. Zo maakt 1970 (Tomasz Wolski) gebruik van bewegend beeld als archiefmateriaal uit die periode. Maar het is vooral het gebruik van geluidsopnamen dat de film voor mij bijzonder maakt: via gearchiveerde telefoongesprekken tussen communistische big shots laat de film hun perspectief zien tijdens een acht dagen lange staking van arbeiders van de scheepswerven van Gdansk. Een andere combinatie van archiefmateriaal zien we in Turn Your Body to the Sun (Aliona van der Horst): foto’s, bewerkte archiefbeelden, brieven en tekeningen uit het dagboek van Aliona’s vader vormen samen een aangrijpend verhaal over Russische krijgsgevangenen. Ook Ultraviolette and the Blood-Spitters Gang maakt zeer creatief gebruik van verschillende gearchiveerde media, wat de jury beloonde met de toekenning van de Beeld & Geluid IDFA ReFrame Award. De film is het turbulente liefdesverhaal tussen twee jonge vrouwen, vertelt aan de hand van zowel bewegende archiefbeelden, fictiefilm, muziek, foto’s én liefdesbrieven

Zoals gezegd: deze documentaires hadden niet gemaakt kunnen worden zonder archieven en privécollecties. Of het nu beelden van lang geleden zijn, of recent gemaakte opnamen en registraties: de documentaire Travesti Odyssey (Nicolas Videla) gebruikt onder andere recent archiefmateriaal uit 2018.

Archieven zijn en blijven bijzonder relevant voor de verhalen die nu verteld (moeten) worden. De jaarlijkse archiefcompetitie van IDFA en Beeld & Geluid is daar het bewijs van. En het levert bovendien prachtige films op. Ik heb genoten.

The post IDFA 2021 – Veelzijdig gebruik van archief appeared first on AVA_NET.

Keynote ‘Beleving en bewerking van het audiovisuele erfgoed: digitale democratisering of teloorgang van het verleden?’ – Kees Ribbens (NIOD | EUR)

De hedendaagse interesse voor geschiedenis wordt in belangrijke mate ondersteund door de ruime beschikbaarheid van historische beelden. Potentiële gebruikers vinden online en elders hun weg naar uiteenlopend materiaal dat ze niet alleen reproduceren maar ook steeds vaker bewerken. Nieuwe laagdrempelige software maakt het nu mogelijk oude foto’s in een handomdraai in te kleuren en om te zetten in bewegend beeld. Maar bij welke beelden worden deze technieken ingezet en wat wordt ermee beoogd? Brengt het de kijker dichter bij de geschiedenis of komt het verleden juist onbedoeld verder op afstand te staan? En hoe passend zijn dergelijke opties bij gevoelige of omstreden beelden? Kunstmatige intelligentie biedt mogelijkheden voor het audiovisuele erfgoed maar vraagt om bezinning, juist ook van de betrokken professionals.

Panelgesprek ‘Feit of fictie?’

De invloed van AI en deepfakes op de samenleving en de rol van AV-archieven. René Duursma (Groninger Archieven) gaat in gesprek met Hay Kranen (Freelance digital coder) en Jurryt van de Vooren (Sportgeschiedenis.nl) en Fifine Kist (Reinwardt Academie).

Webinar ‘Going viral?’

Hoe maak je je collectie interessant en relevant voor je publiek?
Met bijdragen van:
01:45 Hedwig van Rossum (VU) en Laurens Voerman (RUG) – ‘De kracht van video in VR’
27:08 Bram Bogaerts & Robin Smits (Superposition) ‘Artifacts of memory’
45:02 Simone da Silva (DIG IT UP) – ‘De activiteiten van galerie en erfgoedlab DIG IT UP’
Moderator: Nienke van Schaverbeke (Beeld & Geluid)

Panelgesprek ‘Auteursrecht of -plicht?’

Wat komt er allemaal kijken bij auteursrechten voor AV materiaal? Welk risico ben je bereid te nemen? En zijn auteursrechten in een tool te vatten? Maarten Zeinstra (IP Squared) gaat in gesprek met Hanno Lans (CopyClear), Lizzy Jongma (NIOD) en Dennis Hekker (Beeld & Geluid).

Webinar ‘COVID-positief of negatief?’

Hoe zijn organisaties in tijden van corona veranderd? Welke kansen hebben zij aangegrepen? Wat zijn ze anders gaan doen? Wat is hetzelfde gebleven? Zijn er nieuwe inzichten ontstaan? En wat betekent dit voor de strategie 2021?
Met bijdragen van:
01:21 Frédérique Urlings (Stichting Heineken Collection) – ‘Heineken bedrijfsfilms ten tijde van Corona’
10:43 Mathijs Timmermans (Gemeente Tilburg) – ‘Afwegingen bij archivering van videotulen’
25:30 René Duursma (Groninger Archieven) – ‘Live stream experimenten’
40:45 Johan Oomen (Beeld & Geluid) –  ‘COVID 19 als catalysator voor de ontwikkelingen in de audiovisuele archiefwereld’
Moderator: Elize Weijers (Flevolands Archief).

AVA_Net Underscore Award 2021

Uitreiking van de eerste AVA_Net Underscore Award aan Annemieke de Jong. Annemieke krijgt de oeuvreprijs digitaal uit handen van voorzitter Harry Romijn van de Domeinraad van AVA_Net voor haar vele verdiensten voor het AV-erfgoedveld.

The post Kijk terug: AVA_Net Symposium 2021 ‘Kiezen voor kansen’ appeared first on AVA_NET.

Bekijk hier de oproep in de AVA_Net Kennisbank.

The post Kennisbank uitgelicht: oproep aan erfgoedinstellingen appeared first on AVA_NET.

Het belang van een goed team

Het Fries Film en Audio Archief werkt met een vrij grote, vaste groep vrijwilligers. Zij bekijken de films die binnenkomen en beschrijven de beelden. Hiervoor gebruiken we standaardformulieren voor de technische gegevens. Voor de daadwerkelijke beeldbeschrijving hanteren we de zogenaamde 5W1H-methode (wat, wie, waar, waarom, wanneer en hoe). Binnen de vrijwilligersgroep zijn er veel interesses en expertises die van pas komen bij het beschrijven. Het invoeren van de beschrijvingen wordt gedaan door de catalogusmedewerkers. Zij zorgen ervoor dat de woorden van de vrijwilligers op een uniforme en leesbare manier in het systeem worden geplaatst.

Naast onze vrijwilligers krijgen we ook regelmatig hulp van buitenaf. Van mensen met veel kennis van hun woonplaats of regio, mensen die onderzoek hebben gedaan naar een bepaald onderwerp of de gebeurtenissen in een film zelf hebben meegemaakt. Belangrijke kennis wordt zo behouden en onze catalogus wordt uitgebreid met extra informatie.

Groepsinspanning

Onze vrijwilliger Sjoerd IJbema is na een loopbaan als eindredacteur bij de NOS en Omrop Fryslân vrijwilliger geworden bij het Fries Film en Audio Archief. Oorspronkelijk komt hij uit Workum, dus was het meer dan logisch dat hij de stadsfilm van J.W.L. Adolfs ging beschrijven. Sjoerd heeft hiervoor de hulp ingeroepen van de leden van een plaatselijke Facebook-groep. Elke week plaatste hij er een paar stills van mensen uit de stad. Zo heeft hij langzaamaan de hele film weten te beschrijven en veel mensen die te zien zijn een naam kunnen geven. Meer hierover lees je in dit nieuwsbericht met een link naar de volledige beschrijving.

Wij werken regelmatig samen met musea. Dit houdt in dat we de filmcollectie van een museum in beheer krijgen en films uit onze collectie aanleveren. De samenwerking met het museum Hert fan Fryslân (Hart van Friesland) in Grou ging nog iets verder. In de wintermaanden heeft een groep vrijwilligers van het museum al onze films over het dorp onder handen genomen. Dit heeft geleid tot een paar zeer uitgebreide beschrijvingen. Een mooi voorbeeld is de dorpsfilm van J.W.L. Adolfs. Eind 2020 moest het museum helaas sluiten, maar het harde werk van de vrijwilligers blijft voortbestaan in onze catalogus. Benieuwd? Bekijk de dorpsfilm over Grou en de beschrijving in de catalogus van het Fries Film en Audio Archief.

Hulp van onderzoekers

Mensen weten ons zelf ook te vinden. De heer Bakker uit Heerenveen nam contact met ons op omdat hij onderzoek had gedaan naar het verzet in Heerenveen. We hebben hem een dvd gestuurd met daarop de bevrijdingsfilm van Heerenveen van George Pothaar. Na een aantal weken kwam hij langs met een lijst van verzetsmensen die hij op de film heeft herkend. Daarnaast wist hij ook veel achtergrondverhalen te vertellen. Bijvoorbeeld over Pieter van Staveren die aan het begin van de oorlog verlamd raakte en zijn invalidewagen gebruikte voor verzetsdoeleinden zoals het smokkelen van wapens. Bekijk hieronder de film en lees de beschrijving.

Een aantal jaar geleden kregen we een dvd met films van de Joodse familie Bramson uit Franeker. Twee van de films zijn vlak voor de Tweede Wereldoorlog gemaakt bij de kibboets in die stad. Hoewel de beelden van slechte kwaliteit waren, was wel meteen duidelijk dat het om uniek materiaal ging. Via Yad Vashem kregen we scherpere kopieën van de films.

Gerard van der Heide uit Franeker heeft jarenlang onderzoek gedaan naar de kibboets. Zijn moeder werkte er en hij had een Joodse grootvader. Van der Heide heeft een uitgebreide bewonerslijst gemaakt. Aan de hand daarvan hebben we de films weten te dateren en veel mensen op de film kunnen identificeren. Zo hebben we langzaamaan steeds meer informatie weten te verzamelen. Onder andere twee memoires van bewoners die er woonden tijdens de Duitse inval. De resultaten zijn verzameld in Kibboets op de klei

Hier stopt het verhaal echter nog niet. Naar aanleiding van de eerste resultaten kregen we veel reacties van mensen die met de kibboets of de bewoners te maken hebben gehad. Zo zijn er vele nieuwe verhalen, foto’s en zelfs schilderijen opgedoken. Met name uit Israël kregen we veel reacties. In dat land wonen veel nabestaanden van de chaloetsiem of pioniers die in Franeker werden opgeleid. Het project is inmiddels een stuk groter en zal volgend jaar worden uitgebreid met een boek, een tweedelige documentaire, een tentoonstelling in Museum Martena en een gedenksteen voor de slachtoffers. Meer informatie hierover vind je in dit nieuwsbericht, met links naar de detailbeschrijvingen. Bekijk hieronder en -boven de films.

Blijvende resultaten

Een goede metadatering heeft ervoor gezorgd dat steeds meer mensen ons weten te vinden. De mensen thuis kunnen met een paar woorden vinden wat ze zoeken. Daarnaast kunnen wij onderzoekers en beeldresearchers assisteren. Ook helpen de goede beschrijvingen ons de mooiste beelden te vinden voor eigen producties en kunnen we (snel) inhaken op de actualiteit, zoals Friese sportevenementen, feestdagen en zelfs het overlijden van de Britse prins Philip. Zo kunnen we onze filmcollectie op verschillende manieren delen met het publiek.

We krijgen regelmatig aanvragen, zelfs vanuit het buitenland. Er vindt ook een verschuiving plaats. Vroeger werden beelden aangevraagd omdat men op zoek was naar beelden uit Friesland. Tegenwoordig gebeurt het ook dat er beelden worden opgevraagd zonder dat Friesland een factor vormt. Reden hiervoor is de uitgebreide metadata, maar ook het feit dat veel van onze films online te bekijken zijn.

Door de jaren heen hebben we veel mensen ontmoet die ons hebben geholpen bij het beschrijven van onze collectie. Dankzij deze contacten duiken er ook regelmatig nieuwe films op, of gaan mensen zelfs actief op zoek naar materiaal. Het brengt ons, als centrale organisatie in Leeuwarden, dichter bij de rest van de provincie.

*Gemeenschap

The post Metadateren met de mienskip* appeared first on AVA_NET.

Waarom een campagne?

De campagne heeft als doel het brede publiek kennis te laten maken met de mooie en bijzondere verhalen uit Nederlands rijke, verbonden, digitale collecties. En dat is belangrijk. Zeker in een tijd waarin individuen grote podia kunnen opeisen en waarbij het soms niet uitmaakt of de weergegeven verhalen correcte informatie bevatten, of dat er sprake is van fake news.
Geheugen van Nederland is onmisbaar in het snelle online medialandschap. Het laat het brede publiek kennismaken met diverse en inclusieve digitale collecties en het inspireert en enthousiasmeert om er actiever mee aan de slag te gaan. Vanuit Beeld & Geluid en de Koninklijke Bibliotheek wordt samen met diverse samenwerkende partners de campagne verzorgd.

Hoe werkt het?

Geheugen van Nederland koppelt digitale collecties van grote en kleine erfgoedinstellingen aan thema’s en presenteert ze in samenhang. Hierdoor krijgen digitale collecties van erfgoedinstellingen een landelijk podium. Voorbeeld hiervan is het verhaal over Almere, leven met water, uit het Flevolands Archief als onderdeel van het thema Water. Of het aankomstverhaal van Max Hattu van het Indisch Herinneringscentrum, als onderdeel van het het thema Dekolonisatie.

Een onafhankelijke redactie draagt er zorg voor dat de content niet alleen correct en feitelijk juist is, maar ook voldoende divers en inclusief waardoor de verhalen relevant zijn voor alle Nederlanders. De redactie werkt nauw samen met diverse instellingen, een inclusiviteit adviseur en themaredacteuren. 

De verhalen krijgen een ‘social proof’ jasje waarmee ze op Facebook en Instagram een groot publiek bereiken. Onze campagnewebsite etaleert de collecties van instellingen en verwijst geïnteresseerden door naar de digitale collecties van de deelnemende instellingen.

Always On strategie

Met de ‘always-on’ strategie loopt de campagne het hele jaar door en brengt de campagne potentieel geïnteresseerden in contact met de digitale collecties van erfgoedinstellingen. Met content- en doelgroep optimalisatie leert de campagne over de interesses en behoeften van het publiek. Zo worden de digitale collecties op maat aan verschillende doelgroepen aangeboden.

De campagne is sinds juli 2020 live en gaat hartstikke goed! Inmiddels is het aantal uniek bereikte personen meer dan 3 miljoen. Er worden veel positieve reacties geplaatst, de campagne maakt veel herinneringen los die vervolgens worden gedeeld met de opgebouwde community. Zoals bijvoorbeeld het delen van eigen teamfoto’s van vroeger als reactie op het verhaal van Lenie van Wensveen over de opkomst van vrouwenvoetbal. Deze vormen van betrokkenheid tonen aan dat we erin slagen om Geheugen van Nederland te laten leven in het collectieve geheugen van de Nederlanders. Daarmee is het niet alleen een podium voor erfgoedinstellingen, maar ook voor verhalen van alle Nederlanders.

Meedoen?

Iedere instelling met digitale collecties zien wij als potentieel onderdeel van de campagne en nodigen we uit om mee te doen met de campagne. In de resultaten valt op dat AV-collecties er vaak positief uitspringen! Dus, beschik jij over digitale (AV-)collecties en zijn de auteursrechten mogelijk vrij te geven voor online gebruik? Stuur een mail naar info@geheugenvannederland.nl en meld je instelling aan! 

Meer weten?

Heb je vragen over de campagne? Zit je met mooie ideeën die je met ons wilt delen? Of wil je gewoon meer weten? Neem contact op met campagnemanager Tal Groenman van Geheugen van Nederland (tgroenman@beeldengeluid.nl).

Voetnoot

De campagne Geheugen van Nederland wordt verzorgd door Beeld & Geluid (campagnemanagement) en de Koninklijke Bibliotheek (redactie). Daarnaast maken KNAW/Humanities Cluster, Nationaal Archief, Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed en Ministerie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschap de campagne mede mogelijk.

De campagne is een initiatief van Netwerk Digitaal Erfgoed (NDE). Samen met de erfgoedinstellingen in Nederland ontwikkelt het NDE een stelsel van landelijke voorzieningen en diensten voor het verbeteren van de bruikbaarheid, houdbaarheid en zichtbaarheid van digitaal erfgoed. Op die manier creëren we gezamenlijk meer maatschappelijke meerwaarde van ons digitale erfgoed. Meer informatie over NDE vind je hier.

The post Publiekscampagne Geheugen van Nederland brengt online (AV-)collecties samen appeared first on AVA_NET.

Regeljerechten.nl is een online tool die je helpt bij het bepalen van de auteursrechten voor digitaal erfgoed,  waaronder AV-materiaal. Het instrument werkt als een beslisboom: je beantwoordt meerkeuzevragen en afhankelijk van je antwoord ga je door naar de volgende stap. Je hoeft hiervoor geen basiskennis te hebben.

Feedback

Op 15 december lanceerde het NDE de bètaversie van het beslismodel, de eerste versie voor daadwerkelijk gebruik. In 2021 wordt de tool aangevuld op basis van de gebruikerservaringen en feedback. Ook wijzigingen in de Auteursrechtenwet worden hierin meegenomen. Heb jij vragen  of suggesties? Meld dit dan via het feedbackformulier op regeljerechten.nl

Samenwerking

NDE biedt de tool aan, DEN zorgt voor het onderhoud ervan. Het beslismodel kwam tot stand in een samenwerking van Netwerk Digitaal Erfgoed (NDE), DEN kennisinstituut cultuur & digitalisering, Koninklijke Bibliotheek, Beeld & Geluid, RCE, Utrechts Archief, EYE Filmmuseum en Erfgoed Leiden en Omstreken.

Wil je meer weten over auteursrechten en AV-erfgoed? Ga naar Kennisbank van AVA_Net.

The post Bètaversie beslismodel auteursrechten online appeared first on AVA_NET.

Via AVA_Net brengen we een aantal initiatieven onder de aandacht waarbij op verschillende manieren online vruchtbaarheid wordt gegeven aan diverse collecties.

Het Utrechts Archief roept het publiek op om te speuren in het online archief. In de rubriek ‘Het Archief in je woonkamer’ laten ze je kennismaken met digitaal onderzoek zodat je zelf aan de slag kunt. Ook organiseert Het Utrechts Archief online filmmiddagen waarbij filmspecialist Lloyd Davies de nieuwste filmaanwinsten laat zien. Op 31 mei bekijken we nostalgische beelden van het oude Utrecht. De film is zondag 31 mei te bekijken via het Youtube-kanaal van het Utrechts Archief.

De Filmbank Groningen heeft veel nieuwe films online gezet afkomstig van de Groninger Smalfilmclub (GSF). Ook worden er een aantal andere films uitgelicht; uit het leven van alledag, beelden uit WO II, films van vakantie vierende families en beelden van kinderen die lekker op straat spelen. Lees ook het blog van medewerker René Duursma waarin hij schrijft over de uitdagingen waar hij en zijn collega’s voor staan in deze uitzonderlijke tijd.

Het Gelders Archief zette onlangs de films van fotograaf P.J. de Booys en zijn zoon online. Piet de Booys (1898 – 2003) was een Arnhemse fotograaf en verzetsstrijder tijdens de Tweede Wereldoorlog. Hij maakte indringende foto’s van alle facetten van de Duitse bezetting. De films die hij samen met zijn zoon maakte zijn minder bekend, maar zeker het bekijken waard.

Medio mei opent een digitale tentoonstelling over de impact van het coronavirus in het Amsterdam Museum. Alle Amsterdammers zijn van harte uitgenodigd om mee te doen aan Corona in de stad. Vanaf 30 april kunnen persoonlijke ervaringen en verhalen rond de Coronacrisis worden ingestuurd. Dit mag van alles zijn: een geschreven verhaal, tweet, foto, GIF-je, video, audiofragment of een tekening. Het Amsterdam Museum verzamelt alle inzendingen, waarna een team van kunstenaars, makers en conservatoren een selectie maakt en deze in een bredere context plaatst.
De online tentoonstelling Corona in de stad is te zien vanaf medio mei op de website www.coronaindestad.nl. Inzendingen kunnen worden ingeleverd vanaf 30 april via www.coronaindestad.nl/inzenden.

Omdat de voorstellingen vanwege het coronavirus niet door konden gaan, heeft De Nationale Opera & Ballet de generale repetitie van de voorstelling Ritratto in zijn geheel op hun YouTube-kanaal gezet. Het publiek kan genieten van een prachtige voorstelling en zo is de lange, intensieve en mooie voorbereidingstijd voor iedereen voor en achter de schermen niet voor niets geweest. Ook streamen ze nog meer prachtige voorstellingen van de afgelopen jaren, zoals het Zwanenmeer en Mata Hari. Check de website voor meer bijzondere voorstellingen.

The post Publieksbereik in uitzonderlijke tijden appeared first on AVA_NET.

Dit en meer kwam aan bod tijdens de AVA_Net-training Auteursrecht en online beschikbaarstelling op maandag 9 december 2019 in het Nationaal Archief in Den Haag. Een vol programma onder enthousiaste leiding Wietske van den Heuvel van de AVA_Net Domeinraad. Lees hieronder een verslag. De sheets van de presentaties vind je terug in de Kennisbank van AVA_Net.

Auteursrecht en open licentie

Wat zijn de kenmerken van auteursrecht in relatie tot de digitale realiteit? Voorzitter Maarten Zeinstra van Open Nederland trapt het ochtendprogramma af met een introductie. Hij vertelt onder meer over de bepaling Publiek Domein, de diverse online licentiemogelijkheden voor AV-collecties en de noodzaak om de online status goed te registreren in je eigen collectiebeheersysteem. Handig hulpmiddel hierbij is de website RightsStatesments.org.

Stroomschema online publicatie een citaatrecht

Auteursrechtenjurist Maartje Hülsenbeck van Beeld & Geluid gaat in op het stroomschema voor online publicatie, een tool die Beeld & Geluid ontwikkelde om te beoordelen of een werk binnen het Publiek Domein valt. Is de auteursrechtelijke status van een werk niet helemaal duidelijk of is het materiaal privacygevoelig? Dan voert Beeld & Geluid een risico-analyse uit. Is een productie auteursrechtelijk beschermd? Dan biedt het citaatrecht mogelijk nog ruimte om (fragmenten uit) een werk online te publiceren. Hülsenbeck neemt de deelnemers mee door de checklist die Beeld & Geluid gebruikt om te bepalen of citaatrecht van toepassing is.

De nieuwe DSM

Stef van Gompel, specialist intellectueel eigendomsrecht (UvA), sluit het ochtendprogramma af met een presentatie over de juridische aspecten rondom de online beschikbaarstelling van AV-archieven. Hij gaat in op de huidige stand van zaken en op de nieuwe richtlijn voor Auteursrecht in de Digital Single Market (DSM). Wat betekent deze nieuwe DSM-richtlijn voor de online beschikbaarstelling van audiovisuele collecties? En hoe verhoudt ze zich tot de regeling over verweesde en out-of-commerce werken?

Project auteursrechtencheck

Het middagprogramma staat in het teken van de praktijk van online beschikbaarstelling door archieven. Collectiebeheerder Stephanie Schnörr van het Gelders Archief vertelt over een project waarbij haar archief meer dan 200.000 items door de auteursrechtelijke molen haalde. Hoe pak je zo’n groot project aan? Ze gaat daarbij onder meer in op het stappenplan dat het archief ontwikkelde om de auteursrechtelijke status van de items te beoordelen en op de aanpassingen in het collectiebeheersysteem, zodat de auteursrechtelijke informatie goed geregistreerd kan worden. 

Goede borging in collectiebeheersysteem

Duurzame registratie heeft ook de aandacht van collectiebeheerder René Duursma van de Groninger Archieven. Hoe zorg je er als erfgoedinstelling voor dat je de auteursrechtelijke metadata van je collectie goed vastlegt in het systeem MAIS-Flexis? Hiervoor heeft hij een kijkje genomen in de keuken van Beeld & Geluid en hij laat zien hoe zijn organisatie het collectiebeheersysteem wil herinrichten om de auteursrechtelijke informatie goed te borgen.

Standaard PREMIS

Naast goede auteursrechtelijke metadatering is het ook belangrijk dat elke beslissing in het proces van online beschikbaarstelling eenduidig wordt vastgelegd, zodat deze altijd terugvindbaar is. Marjolein Steeman, senior mediamanager optimalisatie van Beeld & Geluid, vertelt over de PREMIS-standaard die Beeld & Geluid hiervoor gebruikt.

Online beschikbaarstelling: groot bereik en creatief hergebruik

Vervolgens duiken we met mediamanager Ruurd Blom in de workflow online beschikbaarstelling bij Beeld & Geluid. Dit archief publiceert jaarlijks diverse collecties online aan de hand van een jaarkalender. Het gaat hierbij om materiaal dat binnen het Publiek Domein valt of met een CC-licentie gepubliceerd kan worden. Blom gaat in op het rechtenonderzoek dat hieraan vooraf gaat. Ook bespreekt hij de voordelen van de online beschikbaarstelling van AV-collecties. Je bereikt een enorm groot publiek en je kunt je collecties online toegankelijk maken voor creatief hergebruik. Blom laat dit zien aan de hand van diverse voorbeelden.

Privacy en ethische checklist

Niet alleen auteursrechten, maar ook privacy speelt een rol in de beslissing of Beeld & Geluid een werk online zet en zo ja, in welke portal. Privacy officer Corné Suijs laat dit zien aan de hand van enkele voorbeelden. Ook bespreekt hij de ethische checklist die Beeld & Geluid intern hiervoor gebruikt. Deze lijst is echter “geen gospel”, benadrukt Suijs.“Volg vooral ook je onderbuikgevoel én gebruik je gezonde verstand!”

Modulaire aanpak en vastleggen tot in de eeuwigheid

Mediamanager Dalida van Dessel vertelt over de modulaire aanpak van Beeld & Geluid, waardoor de online beschikbaarstelling van de verschillende collecties per doelgroep en per platform kan worden ingeregeld. Elke stap en beslissing wordt volgens de PREMIS-standaard geregistreerd in het collectiebeheersysteem MAM. Van de overeenkomsten en exploitatie-afspraken met de schenkers tot aan de metadatering en de online beschikbaarstelling via de verschillende portals. Dit hele proces vraagt om een grote betrokkenheid van de medewerkers en is niet altijd makkelijk. Vandaar ook de titel van Van Dessels bijdrage: ‘Vastleggen tot in de eeuwigheid – met vallen en opstaan’.

The post AVA_Net-training Auteursrecht en online beschikbaarstelling appeared first on AVA_NET.

Van de website, over Europeana pro:

“We transform the world with culture. We build on Europe’s rich cultural heritage and make it easier for people to use for work, learning or pleasure. Our work contributes to an open, knowledgeable and creative society.

We bring together the organizations that have great content with the people and sectors that want to research, share and create new things. Creative collaboration and teamwork matter to us, because that’s where the best ideas come from. We’re always pushing each other forward, innovating with technology to make culture part of everyone’s lives.

Learn about us. Join us. Share your collections. Use our collections. #AllezCulture!”

Bekijk de nieuwe website Europeana Pro.

The post Europeana pro: nieuwe website voor professionals appeared first on AVA_NET.